Nowy Rok Księżycowy

Być może słyszeli Państwo takie frazy jak "Chiński Nowy Rok" lub "kalendarz księżycowy" - są to tradycje obce nam, Polakom, a także innym kulturom z naszych okolic - czy to europejskim, czy to słowiańskim. Mierzenie czasu zgodnie z cyklami księżyca jest jednak powszechnie znane w regionach, które przez tysiące lat były pod wpływami cywilizacji chińskiej, takim jak Korea, Japonia, czy też Wietnam. To tam między innymi hucznie obchodzony jest Nowy Rok Księżycowy.

Co to jednak znaczy? Nowy Rok Księżycowy to, podobnie jak nasz Nowy Rok, pierwszy dzień pierwszego miesiąca nowego roku. Jedyna różnica jest taka, że chodzi w nim o rok księżycowy, zgodny z fazami księżyca (jego początek przypada zwykle na pierwszy nów po przesileniu zimowym). Rok ten zwykle trwa krócej od roku słonecznego (zwrotnikowego), na którym bazują nasze kalendarze - Nowy Rok Księżycowy jest zatem świętem ruchomym, które przypada zwykle na przełom stycznia i lutego, ale dokładne daty mogą się bardzo różnić.

Kluczowym elementem każdego roku księżycowego jest przypisany mu znak zodiaku. Chiński zodiak obejmuje 12 znaków-zwierząt, a jeden znak trwa cały rok - ponadto do każdego znaku przyporządkowany jest jeden z pięciu żywiołów (często wymiennie podawanych z kolorami). Są więc takie kombinacje jak "metalowy/biały wąż", "ziemny/żółty tygrys", lub też "ognisty/czerwony koń", który to koń jest znakiem 2026. Oczywiście, każdy znak-zwierzę ma swoją historię i symbolikę, podobnie jak wspomniane żywioły - polecamy dalsze zagłębienie się w tym temacie, jeśli Państwa zainteresowała ta krótka notka.

W Korei

O ile w Chinach jest to bardzo duże święto, które trwa około dwóch tygodni (i większość sklepów jest wtedy zamkniętych), o tyle w Korei są to 2-3 dni ustawowo wolne od pracy. Wiele osób wykorzystuje swoje urlopy, by wydłużyć świąteczne celebracje, albo polecieć na wycieczkę za granicę.

Sollal - bo tak brzmi "Nowy Rok Księżycowy" po koreańsku (kor. 설날, ang. Seollal) - to dla Koreańczyków czas, kiedy jadą w swoje strony rodzinne spotkać się z bliskimi, przyrządzić i zjeść tradycyjne potrawy oraz sprawdzić się w tradycyjnych zabawach. Poniżej przedstawiamy kilka najważniejszych elementów celebracji tego święta:

• sebe (kor. 세배) - specjalne ukłony noworoczne, które wykonują młodsi w rodzinie względem starszych,
• sebetton (세뱃돈) - pieniądze noworoczne, które dostają młodsi od starszych po wykonaniu ukłonów,
• solbim (설빔) - odświętne ubranie na pierwszy dzień roku,
• ttokkuk (떡국) - zupa, którą się zjada pierwszego dnia w roku. W zupie pływają kluseczki ryżowe ttok (떡) w kształcie monet, dzięki nim ma się dużo bogactwa w danym roku. Mówi się, że po zjedzeniu ttokkuk jesteśmy starsi o rok,
• pokdziumoni (복주머니) - dosłownie "kieszonka na szczęście", to ozdobna sakiewka z chińskim znakiem na szczęście. Są różne warsztaty z robienia tychże sakiewek na nowy rok,
• junnori (윷놀이) - tradycyjna gra koreańska podobna do naszego "Chińczyka", ale zamiast kostek używa się patyków, które z jednej strony mają wzorki, a z drugiej są puste,
• jonnalligi (연날리기) - tradycyjna zabawa koreańska związana z puszczaniem latawców.

Oczywiście, zabaw i dań jest dużo więcej - podobnie jak naszych tradycyji związanych ze świętami Bożego Narodzenia:)

Wszystkiego dobrego!

Na koniec chcielibyśmy życzyć Państwu wszystkiego dobrego w nowym roku księżycowym. Zgodnie z ogólnymi wróżbami jest to idealny rok, by wdrożyć odważne zmiany w swoim życiu, ale odpowiednio zaplanowane, nie spontaniczne.

Po koreańsku najczęściej składane z tej okazji życzenia to:

새해 복 많이 받으세요.

(polska wymowa: sehe pok mani padysejo), czyli "w nowym roku proszę otrzymać dużo szczęścia".